fbpx

Od kwietnia bieżącego roku obowiązuje tzw. Konstytucja Biznesu, która jest pakietem 5 ustaw, z których główną jest ustawa Prawo Przedsiębiorców, która zastąpiła dotychczasową ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Jedną z nowych instytucji, którą wprowadza Prawo Przedsiębiorców jest tzw. działalność nierejestrowa (nazywana również nierejestrowaną). Dostaję od Was sporo zapytań dotyczących zasad jej prowadzenia, w związku z tym postanowiłam opisać temat szerzej w dzisiejszym artykule.

 

Główną ideą wprowadzenia działalności nierejestrowej ma być zachęcenie obywateli do wypróbowania swoich sił w biznesie, bez konieczności spełniania szeregu wymogów administracyjnych. Pomysł więc godny pochwały. Nie jest jednak tak, że dorabiając sobie po godzinach poprzez malowanie paznokci albo sprzedaż przez Internet recznie szytych poduszek, nie mamy żadnych obowiązków. Poniżej przedstawiam Wam listę kluczowych zagadnień, których musimy mieć świadomość, jeśli mamy zamiar korzystać z działalności bez rejestracji.

  1. Założenie firmy

W przypadku działalności nierejestrowanej nie musimy dokonywać zgłoszenia w CEIDG ani w żadnych innym urzędach. Nie mamy również obowiązku uzyskiwać numeru Regon lub NIP (z pewnymi wyjątkami, o których piszę poniżej) czy wynajmować biura rachunkowego do prowadzenia księgowości. Jeśli mamy pomysł to po prostu zaczynamy działać.

  1. Limity kwotowe

Działalność nierejestrową możemy prowadzić w przypadku jeśli w każdym miesiącu kwota naszego przychodu należnego nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2018 roku jest to kwota 2100 zł czyli nasze przychody z działalności nie mogą przekroczyć 1050 zł miesięcznie. Każdy miesiąc traktujemy “oddzielnie”, nie możemy więc np. w lutym sprzedać usług za 2100 zł jeśli w poprzedni miesiącu nie wygenerowaliśmy żadnego przychodu. Drugą rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę jest określenie przychód należy. Jeśli sprzedamy naszemu kontrahentowi książki za 400zł a on nie ureguluje naszej należności, to możemy złożyć w sądzie pozew o zapłatę ale kwotę 400zł musimy uwzględnić w naszym limicie. Lepiej więc korzystać z przedpłaty.

  1. Należy płacić podatki

Zmniejszony formalizm nie zwalnia nas z obowiązku zapłaty podatku z tytułu działalności nierejestrowanej. Przychody rozliczamy na koniec roku w zeznaniu rocznym w pozycji przychody z innych źródeł. Nie ma natomiast konieczności płacenia w ciągu roku żadnych zaliczek lub składania deklaracji.

  1. Działalność nie dla każdego

Są pewne obostrzenia związane z prowadzeniem działalności bez rejestracji. Zwolnienie dotyczy osób, które prowadzą działalność osobiście, nie możemy korzystać z preferencji prowadząc firmę w ramach spółki cywilnej czy osobowej spółki kapitałowej. To samo dotyczy działalności, do której prowadzenia wymagane jest uzyskanie koncesji albo licencji (np. obrót paliwami, ochrona mienia, prowadzenie kasyna, transport kolejowy).

  1. Uproszczona ewidencja

Korzyścią płynącą z prowadzenia działalności nierejestrowanej jest ograniczenie formalizmu do minimum. Nie musimy zatem prowadzić np. podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Nie oznacza to jednak, że nie mamy obowiązku dokumentowania dochodów. Jeśli prowadzimy firmę bez rejestracji, musimy prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży zgodnie z art. 109 ust. ustawy o VAT. Taka ewidencja może być prowadzona w zwykłym zeszycie lub w arkuszu kalkulacyjnym na komputerze. Jej obligatoryjnymi elementami są:

  • liczba porządkowa
  • data sprzedaży
  • wartość sprzedaży
  • wartość sprzedaży narastająco

Ponadto na prośbę naszego kontrahenta zobowiązani jesteśmy wystawić rachunek lub uproszczoną fakturę, o ile żądanie takie zostanie nam zgłoszone w terminie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

  1. Prawa klientów przede wszystkim

Na gruncie prawa cywilnego, to czy prowadzimy działalność zarejestrowaną w CEIDG czy też nie, jest bez znaczenia. Co to oznacza w praktyce? Podlegasz takim samym obowiązkom dotyczącym gwarancji, rękojmi czy 14-dniowego prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość przez konsumenta jak osoba prowadząca “standardową” firmę. Masz również obowiązek przestrzegać przepisów sanitarnych.

  1. Kasa fiskalna oraz VAT

Większość nie zarejestrowanych przedsiębiorców, w zakresie obowiązku posiadania kasy fiskalnej będzie korzystała ze zwolnienia ze względu na obrót (20 tys. zł rocznie). Są jednak takie branże, gdzie kasę rejestrującą musimy mieć bez względu na wysokość obrotów naszej firmy. Są to przede wszystkim usługi fryzjerskie, kosmetyczne, gastronomiczne czy związane z naprawą pojazdów. Jeśli mamy zamiar świadczyć któreś z powyższych usług, musimy wystąpić do urzędu skarbowego o nadanie NIP i nabyć kasę fiskalną.

Z podobną sytuacją mamy do czynienia w kwestii vat. Stanowcza większość osób prowadzących działalność nierejestrową skorzysta ze zwolnienia ze względu na obrót (limit 200 tys. zł rocznie). Jednak znów, w niektórych branżach musimy zarejestrować się jako podatnik vat czynny bez względu na wysokość sprzedaży – są to m.in usługi prawnicze, doradzcze czy dostawa wyrobów z metali szlachetnych).

  1. Dopiero po okresie 5 lat

W ustawie znajdziemy również kolejne ograniczenie związane z możliwością prowadzenia działalności nierejestrowanej. Otóż, co do zasady, nie możemy prowadzić firmy bez rejestracji, jeżeli mieliśmy już w okresie ostatnich 5 lat jednoosobową działalność gospodarczą. Wyjątkiem są osoby, które w okresie między 30.04.2017 r. a 29.04.2018 r. nie były wpisane do CEIDG lub których wpis został wykreślony przed 30.04.2017 r.

  1. Masz prawo do odliczenia kosztów

Podobnie jak w przypadku działalności wpisanej do CEIDG masz prawo odliczać od swojego przychodu koszty, które poniosłeś aby go osiągnąć. Są to np. koszty materiałów, które służą do wykonywania rękodzieła.

  1. A kiedy biznes się rozkręci…

W przypadku przekroczenia limitu 1050 zł automatycznie stajesz się przedsiębiorcą, który podlega obowiązkowi rejestracji w CEiDG. Na złożenie wniosku o wpis masz 7 dni. Co istotne, po tym okresie możesz korzystać z innych przywilejów przewidzianych dla początkujących przedsiębiorców takich jak np. “mały ZUS”.

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci w uproszczonej formie najważniejsze aspekty związane z działalnością nierejestrową. Jak widać z powyższego instytucja ta pozwala na przykład na przetestowanie naszego modelu biznesowego lub “dorobienie” sobie do pensji. Jest jednak całkiem sporo obostrzeń, na które należy zwrócić uwagę, jak choćby wymóg posiadania kasy fiskalnej w branży kosmetycznej, która jest chętnie wybierana jako praca dorywcza. Również sam limit kwotowy jest relatywnie niski. Obawiam się więc, że działalność bez rejestracji może nie odnieść tak spektakularnego sukcesu, jaki się jej wróży.